شناسایی مولفه‌های جامعه‌شناختی اشتغال زنان بر اقتدار خانواده: مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل تم در میان مادران شاغل منطقه یک تهران - جوادی, نسرین; رحمانی فیروز جاه, علی; عباسی اسفجیر, علی اصغر; پهلوان , منوچهر (توسعه فردی و تحول سازمانی)
اقتدار خانواده به عنوان یکی از مهم‌ترین بنیان‌های اجتماعی، نقشی حیاتی در سلامت و پایداری جامعه دارد. از اینرو پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر اشتغال مادران بر ساختار اقتدار در خانواده انجام گرفت. رویکرد این مطالعه کیفی بوده و از روش تحلیل تماتیک برای تحلیل داده‌ها بهره گرفته است. جامعه آماری شامل ۲۶ نفر از زنان شاغل دارای حداقل یک فرزند در منطقه یک تهران است که با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته و روش نمونه‌گیری نظری مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که اشتغال مادران به عنوان یک پدیده دگرگون‌ساز، بر سه مؤلفه اصلی: ویژگی‌های ساختاری خانواده، پیامدها، و طبقه اجتماعی تأثیرگذار است. نتایج حاکی از آن است که اشتغال زنان به افزایش قدرت تصمیم‌گیری و توزیع متقارن اقتدار در خانواده منجر شده است. این امر با افزایش منابع ارزشمند (مالی و اجتماعی) در زنان همراه بوده و ساختار اقتدار سنتی را به سمت یک الگوی دموکراتیک و مشارکتی سوق داده است. با این حال، یافته‌ها بیانگر دوگانگی در تجربه مادران شاغل است؛ آن‌ها همزمان با کسب استقلال، عزت‌نفس، توانمندسازی و اقتدار با چالش‌ها و پیامدهای منفی چون تعارض نقش‌ها، فرسودگی روانی و فقدان حمایت‌های ساختاری نیز مواجه هستند. این چالش‌ها، ضرورت بازنگری در سیاست‌های اجتماعی و حمایت از خانواده‌ها را نمایان می‌سازد تا تعادل و سلامت خانواده حفظ گردد.