توسعه فردی و تحول سازمانی 4 پیاپی 11 2026 03 21 Identifying and Ranking Key Factors in Managing Social Autism in Iranian Government Organizations شناسایی و رتبه‌بندی عوامل کلیدی مدیریت اوتیسم اجتماعی در سازمان‌های دولتی ایران 1 22 10.61838/kman.jpdot.234 FA نغمه کیهانیان دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. مهران مختاری بایع کلایی استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. داود کیاکجوری دانشیار گروه مدیریت دولتی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. Journal Article 1404 04 09 This study aimed to identify and rank the key factors in managing social autism in Iranian government organizations and to propose a localized, practical conceptual model. A mixed-methods approach was applied. In the qualitative phase, 17 experts—including senior and middle government managers, HR specialists, academic researchers, and organizational and autism psychologists—were interviewed using semi-structured questions. Thematic analysis with MAXQDA 2020 identified 151 semantic units grouped into 62 initial codes, 18 sub-themes, and 5 main themes. In the quantitative phase, the same experts evaluated and ranked the factors using a fuzzy DEMATEL questionnaire, with calculations performed in MATLAB. Five key dimensions were identified: leadership and management, communication and interactions, cultural and structural, individual and behavioral, and strategic and cognitive. Among them, leadership and management (D+R=7.133) and communication and interactions (D+R=6.798) were the most critical and influential dimensions for managing social autism. Other factors were of moderate but relevant importance. The study offers a culturally adapted model for managing organizational social autism, emphasizing trust and organizational support, strengthening communication skills, reforming rigid hierarchical structures, and implementing mentorship programs. Applying this framework can reduce organizational isolation, enhance inter-organizational cooperation, and improve public service quality. However, cultural resistance and limited resources may hinder implementation, requiring further research and tailored interventions. هدف این پژوهش شناسایی و رتبه‌بندی عوامل کلیدی مدیریت اوتیسم اجتماعی در سازمان‌های دولتی ایران به‌منظور ارائه مدل مفهومی بومی و کاربردی است. این مطالعه با رویکرد آمیخته انجام شد. در مرحله کیفی، 17 نفر از خبرگان شامل مدیران ارشد و میانی سازمان‌های دولتی، متخصصان منابع انسانی، پژوهشگران دانشگاهی و روانشناسان سازمانی و اوتیسم، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها با روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA 2020 تحلیل شد و 151 عبارت معنایی در قالب 62 کد اولیه، 18 مضمون فرعی و 5 مضمون اصلی طبقه‌بندی شد. در مرحله کمی، همان خبرگان با استفاده از پرسشنامه و روش دیمتل فازی به رتبه‌بندی عوامل پرداختند و محاسبات با نرم‌افزار MATLAB انجام شد. نتایج نشان داد پنج بعد اصلی مدیریت اوتیسم اجتماعی شامل رهبری و مدیریت، ارتباطات و تعاملات، فرهنگی و ساختاری، فردی و رفتاری، و راهبردی و شناختی است. از میان آن‌ها، رهبری و مدیریت با امتیاز D+R=7.133 و ارتباطات و تعاملات با D+R=6.798 بیشترین اهمیت و نقش محوری را داشتند. سایر ابعاد در سطوح بعدی اهمیت قرار گرفتند. پژوهش حاضر مدلی بومی‌سازی‌شده برای مدیریت اوتیسم اجتماعی ارائه می‌دهد که با تأکید بر ایجاد اعتماد و حمایت سازمانی، ارتقای مهارت‌های ارتباطی، اصلاح ساختارهای سلسله‌مراتبی و استفاده از برنامه‌های منتورشیپ می‌تواند انزوای سازمانی را کاهش دهد، تعاملات بین‌سازمانی را تقویت کند و کیفیت خدمات عمومی را بهبود بخشد. با وجود این، اجرای مدل ممکن است با محدودیت‌هایی مانند مقاومت فرهنگی و کمبود منابع مواجه شود که نیازمند تحقیقات تکمیلی است.

https://www.journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/234/202