توسعه فردی و تحول سازمانی 4 پیاپی 11 2026 03 31 Organizational Consequences Model of Ambidextrous Leadership in Educational Managers of Tehran: A Qualitative Study Based on Semi-Structured Interviews الگوی پیامدهای سازمانی رهبری دوسوتوان در مدیران آموزشی شهر تهران: رویکرد کیفی مبتنی بر مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته 1 23 10.61838/kman.jpdot.245 FA فائزه هدایتی راد گروه علوم تربیتی، واحد رودهن ، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن ، ایران صغری افکانه گروه علوم تربيتي ، واحد رودهن ، دانشگاه آزاد اسلامي ، رودهن ، ايران. محمدنقی ایمانی گروه مدیریت آموزشی ، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامي ، رودهن، ايران Journal Article 1404/04/17 <p>The purpose of this study was to identify the indicators, components, and dimensions influencing the organizational consequences of ambidextrous leadership among educational managers in Tehran, aiming to develop a localized framework for dual innovation in higher education institutions. This study was a fundamental qualitative research using a grounded theory approach and thematic analysis. The statistical population consisted of academic and organizational experts in higher education who were selected through purposive and snowball sampling. A total of 15 participants were interviewed until theoretical saturation was achieved. Data were analyzed through Glaser’s three-step coding process (open, axial, and selective coding). The reliability of coding was confirmed through inter-coder agreement (0.85) and test-retest methods, while validity was ensured through expert review and member checking. The analysis revealed six main dimensions of ambidextrous leadership in higher education: (1) concept of ambidexterity (exploration and exploitation), (2) characteristics of ambidextrous leaders (flexibility, team building, conflict resolution, time management), (3) position of ambidexterity (multi-dimensional workforce management, resource allocation, group relationship regulation), (4) managerial actions (participatory, supportive, and strategic actions), (5) affected domains (individual, organizational, and environmental), and (6) consequences of ambidexterity in higher education (improved performance management, organizational culture development, organizational flexibility, and enhanced industry relations). In total, 19 organizing themes and 75 basic themes were extracted. The results indicate that ambidextrous leadership enhances innovation, performance, and adaptability in educational institutions by balancing exploration and exploitation processes. It strengthens learning-oriented culture and fosters collaboration between academia and industry. The proposed model provides practical insights for developing ambidextrous leadership competencies among educational managers to achieve sustainable organizational growth.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی شاخص‌ها، مؤلفه‌ها و ابعاد مؤثر بر پیامدهای سازمانی رهبری دوسوتوان در مدیران آموزشی شهر تهران بود تا الگویی بومی برای توسعه نوآوری دوسویه در مؤسسات آموزش عالی ایران ارائه شود. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و از نظر روش، کیفی با استفاده از رویکرد نظریه داده‌بنیاد و تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی و مسئولان حوزه آموزش عالی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. در نهایت ۱۵ نفر از مشارکت‌کنندگان تا رسیدن به اشباع نظری مورد مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته قرار گرفتند. داده‌ها با روش تحلیل مضمون سه‌مرحله‌ای گلیزر شامل کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. برای پایایی، از ضریب توافق درون‌موضوعی (۰٫۸۵) و بازآزمون استفاده گردید و روایی نیز با تأیید خبرگان و تطبیق اعضا تضمین شد. یافته‌ها نشان داد که رهبری دوسوتوان در آموزش عالی شامل شش بعد اصلی است: مفهوم دوسوتوانی (اکتشاف و بهره‌برداری)، ویژگی‌های رهبران دوسوتوان (انعطاف‌پذیری، تیم‌سازی، حل تعارض، مدیریت زمان)، جایگاه دوسوتوانی (مدیریت نیروهای چندوجهی، تخصیص منابع، تنظیم روابط گروهی)، اقدامات مدیریتی (مشارکتی، حمایتی، راهبردی)، حوزه‌های تأثیر دوسوتوانی (فردی، سازمانی، محیطی) و پیامدهای دوسوتوانی در آموزش عالی (بهبود مدیریت عملکرد، توسعه فرهنگ سازمانی، انعطاف‌پذیری سازمانی و بهبود ارتباط با صنعت). این ابعاد با ۱۹ تم سازمان‌دهنده و ۷۵ تم پایه تبیین شدند. نتایج نشان داد که رهبری دوسوتوان از طریق ایجاد تعادل بین اکتشاف و بهره‌برداری، موجب ارتقای نوآوری سازمانی، بهبود عملکرد آموزشی، تقویت فرهنگ یادگیری و افزایش تعامل دانشگاه با صنعت می‌شود. الگوی نهایی پژوهش می‌تواند به مدیران آموزشی در جهت تصمیم‌گیری مؤثر، پرورش رهبران دوسویه و ارتقای پایداری سازمان‌های آموزشی کمک کند.</p> https://www.journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/245/166