طراحی الگوی پدیدآیی حد بی‌کفایتی مدیران در سازمان‌های دولتی: مطالعه موردی وزارت صنعت، معدن و تجارت

سید احمدرضا  رضائی; امیر هوشنگ نظر پوری; حجت  وحدتی; رضا سپهوند

نویسندگان

سید احمدرضا رضائی دانشجوی دکتری مدیریت دولتی گرایش رفتار سازمانی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0001-7553-6385
امیر هوشنگ نظر پوری گروه آموزشي مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-3785-810X
حجت وحدتی گروه آموزشي مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-2859-2901
رضا سپهوند گروه آموزشي مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-2217-6029

کلمات کلیدی:

حد بی کفایتی مدیران, سازمان‌های دولتی, نظریه داده بنیاد, وزارت صمت

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی پدیدآیی حد بی‌کفایتی مدیران در سازمان‌های دولتی با تمرکز بر وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، آمیخته اکتشافی مبتنی بر پارادایم پراگماتیسم بود. در بخش کیفی، با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه با 15 نفر از مدیران ارشد وزارت صنعت، معدن و تجارت که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند، داده‌ها گردآوری و از طریق کدگذاری باز و مقوله‌بندی تحلیل شدند. در ادامه، برای اعتبارسنجی مؤلفه‌های استخراج‌شده، از روش دلفی فازی در دو مرحله و دیدگاه 20 نفر از مدیران و خبرگان بخش دولتی استفاده شد. مقدار آستانه پذیرش مؤلفه‌ها 0.7 در نظر گرفته شد و دستیابی به اجماع بر اساس اختلاف کمتر از 0.1 میان مقادیر فازی‌زدایی‌شده دو مرحله متوالی تعیین گردید. نتایج دلفی فازی نشان داد تمامی مؤلفه‌های مدل از تأیید خبرگان برخوردار بودند و اختلاف مقادیر فازی‌زدایی‌شده در دو مرحله کمتر از 0.1 بود که بیانگر دستیابی به اجماع است. در میان پیشایندها و عوامل مدل، محیط پرتلاطم با مقدار کریسپ 0.908، ائتلاف‌سازی با 0.867، فساد در انتصابات با 0.863، مدیریت نمایش با 0.854، نادیده گرفتن شایسته‌سالاری با 0.850 و ضعف نظارت با 0.829 از مقادیر بالاتری برخوردار بودند. همچنین مقادیر کریسپ پیامدها برای زوال اداری 0.854، تخریب سرمایه انسانی 0.829، گسست اجتماعی 0.817 و آنومی سازمانی 0.775 به دست آمد. پدیدآیی حد بی‌کفایتی مدیران در سازمان‌های دولتی پدیده‌ای صرفاً فردی نیست، بلکه حاصل تعامل نظام‌مند عوامل مرتبط با انتصابات، شایسته‌سالاری، ساختار سازمانی، نظارت و راهبردهای بقای مدیریتی است و تداوم این چرخه می‌تواند به زوال اداری، تضعیف سرمایه انسانی، گسست اجتماعی و آنومی سازمانی منجر شود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Agbana, J., Iyaji, F. I., & Bakare, A. A. (2024). Sustainability of Employee Performance and Leadership Styles Valor: A Double Dynamic Approach. International Journal of Research Publication and Reviews, 5(8), 173-186. https://doi.org/10.55248/gengpi.5.0824.2005

Benlahcene, A., & Meddour, H. (2023). How Poor Leadership Skills Elicit Unethical Behavior: Evidence From Public Organizations. Jurnal Studi Pemerintahan, 409-422. https://doi.org/10.18196/jgp.v13i3.16136

Ducheyne, D. A., & Fruyt, F. D. (2026). Distinguishing Destructive/Toxic From Incompetent Leadership. Industrial and Organizational Psychology, 19(3), 245-258. https://doi.org/10.1017/iop.2026.10070

Hoffman, E. P., Sergio, R., Chabani, Z., & Ajuha, J. (2024). Exploring the Perceived Effects of Destructive Leadership on Employees' Psychological Empowerment: An Azerbaijan Retail Context. Journal of Eastern European and Central Asian Research (Jeecar), 11(3), 439-451. https://doi.org/10.15549/jeecar.v11i3.1559

Huikko-Tarvainen, S., & Auvinen, T. (2025). Archetypes of Bad Physician Leaders – A Qualitative Study From a Large Finnish Central Hospital. Leadership in Health Services, 38(5), 48-64. https://doi.org/10.1108/lhs-12-2024-0154

Matemane, T. M., & Ayeni, A. A. W. (2026). The Perceived Roots of (Dis)satisfaction: A Qualitative Study of Clinical Research Associates Job Satisfaction and Attrition in South Africa. Administrative Sciences, 16(6), 267. https://doi.org/10.3390/admsci16060267

Muchiri, D. C. T. (2022). Impact of Work-Related Stress on Employees Performance in the Kenya Disciplined Services. Reviewed Journal International of Business Management [Issn 2663-127x], 3(1), 22-37. https://doi.org/10.61426/business.v3i1.31

Octavian, S. M. (2023). About the Impact and Effects of Toxic Leadership on Employees and Organizations. European Review of Applied Sociology, 16(27), 87-93. https://doi.org/10.2478/eras-2023-0012

Ogbonda, D. E. H., & Amadi, G. (2022). Toxic Leadership and Employee Turnover Intention: A Conceptual Review. Strategic Journal of Business & Change Management, 9(2). https://doi.org/10.61426/sjbcm.v9i2.2345

Pallikkuth, R., Kumar, T. M., Dictus, C. T., & Bunders, J. (2024). Empowerment of Lay Mental Health Workers and Junior Psychologists Online in a Task-Shared, Rural Setting in Kerala, India. International Journal of Health Policy and Management. https://doi.org/10.34172/ijhpm.2024.7566

Panagiotounis, F., & Saiti, A. (2026). The Silent Path to Cynicism: Knowledge Donating and Collecting as Mediators Linking Organizational Silence to Cynicism in Higher Education. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-8854007/v1

Salehi, T., Farahani, M. A., & Mirzaee, M. S. (2024). The Concept of Succession Evasion: An Invisible Behavior in the Organization. Journal of education and health promotion, 13(1). https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_650_23

ŞEndoĞDu, A. A., Koçyiğit, N., & Yıldız, E. (2024). Organizational Effects of Hubris Syndrome and Potential Solutions Within Managerial Educational Processes. The Universal Academic Research Journal, 6(3), 129-142. https://doi.org/10.55236/tuara.1432881

Sitnicki, M. W., Степанова, А., Pryimak, V., & Zhylinska, О. (2022). Creative Management: Model for the Development of Entrepreneurial Competencies. Problems and Perspectives in Management, 20(3), 310-324. https://doi.org/10.21511/ppm.20(3).2022.25

Soleimani, S., Davoodi, R., & Afzali, M. (2022). Identification of the Influential Factors and the Consequences of the Manager’s Growth in the Red Crescent Society of Tehran, Iran. Journal of Rescue and Relief, 231-236. https://doi.org/10.32592/jorar.2022.14.3.7

Tomé, E., Gromova, E. A., & Hatch, A. (2022). Knowledge Management AndCOVID‐19: Technology, People and Processes. Knowledge and Process Management, 29(1), 70-78. https://doi.org/10.1002/kpm.1699

Tsapnidou, E., Μουδάτσου, Μ., Katharakis, G., Koukouli, S., Rovithis, M., Kelesi, Μ., & Stavropoulou, A. (2025). The Impact of Toxic Leadership on Nurse Retention: A Scoping Review. Healthcare, 13(18), 2341. https://doi.org/10.3390/healthcare13182341

Tziner, A., Bar-Mor, H., Shwartz-Asher, D., Shkoler, O., Geva, L., & Levi, H. (2023). Insights Into Abusive Workplace Behavior. Frontiers in psychology, 14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.990501

Vu, T. T. (2025). Micromanagement: A Systematic Literature Review and Future Research Agenda. Sage Open, 15(4). https://doi.org/10.1177/21582440251383211

Yi, S., Choi, J., & Kim, G. (2024). Core Problems in Information Systems Implementation: An Analytical Review and Implications for AI Systems. Information Development, 41(3), 984-1008. https://doi.org/10.1177/02666669241276427