تأثیر سواد مالی دیجیتال و رفتار مالی کارکنان در کاهش استرس مالی و ارتقای رفاه شغلی در سازمان پشتیبانی امور دام کشور

سید محسن  معافی مدنی; سودابه جلیلی

نویسندگان

سید محسن معافی مدنی گروه مدیریت دولتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0001-6693-7731
سودابه جلیلی گروه مدیریت دولتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران https://orcid.org/0000-0001-7942-2588

کلمات کلیدی:

سواد مالی دیجیتال, رفتار مالی, استرس مالی, رفاه شغلی, سازمان پشتیبانی امور دام کشور

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر سواد مالی دیجیتال و رفتار مالی کارکنان بر کاهش استرس مالی و ارتقای رفاه شغلی کارکنان سازمان پشتیبانی امور دام کشور بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت کمی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل 150 نفر از کارکنان دارای حداقل مدرک کارشناسی شاغل در واحدهای مالی، اداری، فناوری اطلاعات و برنامه‌ریزی راهبردی سازمان پشتیبانی امور دام کشور بود که از میان آنان 120 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته شامل سنجه‌های سواد مالی دیجیتال، رفتار مالی، استرس مالی و رفاه شغلی گردآوری شد. روایی و پایایی مدل اندازه‌گیری با استفاده از روایی همگرا، میانگین واریانس استخراج‌شده، آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بررسی شد. با توجه به غیرنرمال بودن توزیع داده‌ها، تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار SmartPLS انجام شد. نتایج نشان داد رفتار مالی تأثیر منفی و معناداری بر استرس مالی داشت (β = −0.220, t = 2.047, p = 0.041) و به‌طور مثبت و معناداری رفاه شغلی را پیش‌بینی کرد (β = 0.378, t = 3.483, p = 0.001). همچنین، سواد مالی دیجیتال تأثیر منفی و معناداری بر استرس مالی داشت (β = −0.561, t = 5.525, p < 0.001) و تأثیر آن بر رفاه شغلی نیز مثبت و معنادار بود (β = 0.222, t = 2.077, p = 0.038). سواد مالی دیجیتال و رفتار مالی در مجموع 53.8 درصد از واریانس استرس مالی و 30.5 درصد از واریانس رفاه شغلی را تبیین کردند. مقدار GOF برابر با 0.517 بود که نشان‌دهنده برازش قوی مدل کلی پژوهش است. یافته‌ها نشان می‌دهد ارتقای سواد مالی دیجیتال و تقویت رفتارهای مالی مسئولانه می‌تواند از طریق افزایش توانایی کارکنان در مدیریت منابع و تصمیم‌گیری‌های مالی، استرس مالی را کاهش داده و رفاه شغلی آنان را بهبود بخشد؛ بنابراین، طراحی برنامه‌های آموزشی هدفمند در زمینه مدیریت مالی شخصی و استفاده آگاهانه و ایمن از ابزارهای مالی دیجیتال می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد مؤثر مدیریت منابع انسانی مورد توجه قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abdurrahman, A., & Nugroho, D. A. (2024). The Role of Digital Financial Literacy on Financial Well-Being with Financial Technology, Financial Confidence, Financial Behavior as Intervening and Sociodemography as Moderation. Jurnal Ekonomi Dan Bisnis, 27(2), 191-220. https://doi.org/10.24914/jeb.v27i2.11891

Ahmadi, H., & Badsaz, A. (2025). Examining the Relationship between Financial Literacy and Employees' Financial Well-Being with the Mediating Role of Financial Information: A Case Study of Municipal Employees in Bushehr Province. Modern Research Approaches in Management and Accounting, 9(34), 510-541. https://www.majournal.ir/index.php/ma/article/view/3295

Al-Afeef, M. A., & Alsmadi, A. A. (2025). Digital Empowerment: Unraveling the Impact of Digital Literacy on Financial Mastery. Discover Sustainability, 6, 311. https://doi.org/10.1007/s43621-025-01137-5

Arjun, T. P., & Subramanian, R. (2024). Defining and Measuring Financial Literacy in the Indian Context: A Systematic Literature Review. Managerial Finance, 50(7), 1247-1269.

Bazzoli, A., & Hughes, I. M. (2025). Money Comes, Money Goes—Does Stress Follow Suit? A Longitudinal and Nonlinear Perspective on Workers' Financial Stress. Journal of Business and Psychology, 1-20. https://doi.org/10.1007/s10869-025-10012-5

Bhat, S. A., Lone, U. M., SivaKumar, A., & Krishna, U. G. (2025). Digital Financial Literacy and Financial Well-Being—Evidence from India. International Journal of Bank Marketing, 43(3), 522-548. https://doi.org/10.1108/IJBM-06-2024-0330

Chhillar, N., Sharma, K., & Arora, S. (2025). Exploring the Role of Digital Financial Literacy and Personal Financial Behavior in Shaping Financial Stress and Well-Being in the Digital Age. Acta Psychologica, 259, 105308.

Cook, J. A., Steigman, P. J., Jonikas, J. A., Brice Iii, G., Johnson, S., Cortez, C., & Swarbrick, M. (2025). Building Financial Wellness: Randomized Controlled Trial of a Financial Education and Support Intervention. Psychiatric Services, 76(3), 256-262.

Dube, V. S., Pandey, P., Asthana, P. K., & Abdullah, H. (2023). Digital Financial Literacy: An Empirical Study on Millennials in India. Empirical Economics Letters, 22(2), 10-5281.

Effendi, W. W. A., Apriliasari, D., Muhtarom, M., Khanza, A., & Nanle, Z. (2026). Microfinance 2.0 and Digital Lending Platforms for Human Well-Being and Financial Inclusion. Journal of Orange Technology, 2(2), 93-104.

Fah, C. T., Aziz, M. R. A., & Loong, B. L. S. (2023). Financial Literacy, Fintech, and Financial Inclusion–Policy Nexus in Malaysia. Journal of Islamic Monetary Economics and Finance, 9(3), 623-650.

Gayathri, C., & Prasad, A. (2026). Financial Literacy at the Workplace: A Systematic Review of Workplace Interventions, Effectiveness and Gendered Effects. Advances in consumer research, 3(2), 770-786.

Gharib, A., Saeidi, P., & Khalilzadeh, S. M. R. (2024). Examining the Effect of Skills on Financial Decision-Making and Perceived Financial Well-Being with the Mediating Roles of Digital Financial Literacy, Financial Autonomy, Financial Capability, and Impulsivity. https://civilica.com/doc/2170105

Goyal, K., & Kumar, S. (2023). Financial Literacy and Financial Behavior. In (pp. 19-31).

Houshmandi, A., Pourheidari, A., Taebi Noghondari, A. H., & Doustaki, M. (2025). The Effect of Financial Self-Efficacy on Investors' Financial Health. Financial and Behavioral Research in Accounting, 5(1).

Jalal, M., & Mohammed, B. (2024). Exploring the Impact of Digital and Financial Literacy on Employee Well-Being in Electronic Banking: A Theoretical Perspective.

Joshanloo, M. (2025). A Person-Centered Exploration of Happiness Conceptions and Their Relation to Hedonic and Eudaimonic Well-Being. Journal of Happiness Studies, 26(7), 118.

Kahkhaei Akbari, R., Khozin, A., & Bokharaeian, M. (2025). Presenting a Model for Controlling Financial Stress in the Banking Industry. Islamic Economics and Banking, 14(50), 131-151.

Kanth, D., & Sinha, A. R. (2026). Does Financial Literacy of Rural Women Entrepreneurs Influence Their Financial Well-Being? The Mediating Role of Personal Financial Behaviour. Journal of Economic and Administrative Sciences, 1-27.

Kanungo, E. (2026). Determinants of Digital Financial Literacy and Its Impact on Digital Financial Inclusion in Odisha, India–A Study on the Mediating Role of Digital Operations. Journal of Science and Technology Policy Management, 17(2), 417-436.

Kishan, S. (2025). Digital Financial Literacy and Human Capital Development: An Empirical Study towards India@2047. https://ssrn.com/abstract=5639431

Lalehsangi, M. (2025). The Effect of Financial Education on Reducing Employees' Financial Stress and Improving Job Performance. https://civilica.com/doc/2451401

Lestari, S. D., Muhdaliha, E., Firdaus, P. M., Suhendra, E. S., & Brabo, N. A. (2024). Financial Literacy at Work: Enhancing Organizational Performance through Employee Training Investments. ATESTASI: Jurnal Ilmiah Akuntansi, 7(2), 721-741.

Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2023). The Importance of Financial Literacy: Opening a New Field. Journal of Economic Perspectives, 37(4), 137-154.

Mamani-Benito, O., Cruz Ordinola, M. C., Olazabal Boggio, R. D., Huayta-Meza, M., Apaza-Tarqui, E. E., Pacheco Vizcarra, M. Y., & Morales-García, W. C. (2025). Financial Well-Being and Financial Stress as Predictors of Overall Well-Being and Life Satisfaction among Peruvian Workers. Frontiers in psychology, 16, 1553006.

Mireku, K. (2024). Determinants of Financial Literacy among University Students: Insight into Background and Exposure Characteristics. Journal of Business & Finance Librarianship, 29(3), 203-235.

Moradzadeh, M., Kord, B., Ghasemi, M., Yaghoubi, N., & Rigi Kouteh, B. (2022). The Relationship between Cognitive Abilities and Stock Investors' Decision-Making Behavior with the Mediating Roles of Financial Self-Efficacy and Financial Literacy. Journal of Psychological Science, 21(116), 1563-1580. https://doi.org/10.52547/JPS.21.116.1562

Nasir, A., Javed, U., Hagan, K., Chang, R., Kundi, H., Amin, Z., & Javed, Z. (2025). Social Determinants of Financial Stress and Association with Psychological Distress among Young Adults 18–26 Years in the United States. Frontiers in Public Health, 12, 1485513.

Nurkholik, A. (2024). R Approach in Digital Financial Literacy Influence Subjective Financial Well-Being. Revista Mexicana De Economía Y Finanzas, 19(1), 1-20. https://doi.org/10.21919/remef.v19i1.894

Oecd. (2023). Financial Literacy and Well-Being in the Digital Age: Policy Insights.

Pirayesh Rad, M., Safa, M., Hajiha, Z., & Gholami Jamkarani, R. (2025). The Effect of Financial Literacy and Attitude toward Money on Financial Well-Being with the Mediating Role of Financial Ethics. Financial Accounting and Auditing Research(67).

Rahayu, R., Juita, V., & Rahman, A. (2025). Digital Financial Literacy, Financial Behaviour, and Financial Well-Being of Women's in Indonesia. https://doi.org/10.2991/978-2-38476-374-0_48

Rozdehi, M., & Habibi, M. (2024). A Model for Assessing Financial Literacy of Accounting Officers of the Law Enforcement Command of the Islamic Republic of Iran. https://civilica.com/doc/2169263

Ryu, S., & Fan, L. (2023). The Relationship between Financial Worries and Psychological Distress among US Adults. Journal of Family and Economic Issues, 44(1), 16-33.

Salajegheh, S., & Ghasemzadeh Oghyani, A. (2022). The Relationship of Financial Literacy and Financial Well-Being with Psychological Stress among Employees of the Kerman Tax Administration. https://civilica.com/doc/1902397

Shahmoradi, N., Abooyi Mehryzi, E., & Shirgholami, S. (2025). The Effect of Electronic Financial Literacy and Financial Confidence on Financial Well-Being of Accounting Students: The Mediating Role of Financial Behavior. Financial and Behavioral Research in Accounting, 4(4), 85-104. https://doi.org/10.30495/fbra.2025.707362

Tabatabaei Mazraeh-No, S. J., Moeinoddin, M., & Taftian, A. (2024). Examining the Relationship between Financial Literacy and Mental Health with the Mediating Roles of Financial Stress and Financial Behavior among Upper-Secondary Students in Yazd. Toloo-e-Behdasht, 23(1), 98-108.

Vieira, K. M., Matheis, T. K., & Lehnhart, E. R. (2024). Digital Financial Knowledge Scale (DFKS). https://doi.org/10.17632/79m467kjk5.1