شناسایی شاخص‌های کلیدی عملکرد در سازمان‌های دولتی پروژه‌محور بر اساس رویکرد ناب: مطالعه‌ای آمیخته با طرح اکتشافی متوالی (کیفی–کمی)

هانیه  بازرگانی پور; مجتبی کیائی; مرتضی  یار احمدی

نویسندگان

هانیه بازرگانی پور گروه مدیریت، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0000-4345-1299
مجتبی کیائی گروه مدیریت، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران https://orcid.org/0000-0002-2726-1775
مرتضی یار احمدی گروه مدیریت، واحد پرند، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-0323-0656

کلمات کلیدی:

شاخص‌های کلیدی عملکرد, سازمان‌های دولتی پروژه‌محور, رویکرد ناب, تحلیل مضمون, تحلیل عاملی تأییدی

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی و اعتبارسنجی شاخص‌های کلیدی عملکرد در سازمان‌های دولتی پروژه‌محور بر اساس رویکرد ناب با استفاده از طرح آمیخته اکتشافی متوالی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته با طرح اکتشافی متوالی کیفی–کمی بود. در بخش کیفی، 12 نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی حوزه مدیریت، مدیریت پروژه، ارزیابی عملکرد و رویکرد ناب با نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با تحلیل مضمون شبکه‌ای تحلیل شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل 1400 نفر از مدیران و کارکنان سازمان‌های پروژه‌محور بود که 303 نفر بر اساس جدول کرجسی و مورگان و با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر یافته‌های بخش کیفی بود. تحلیل داده‌ها با SPSS نسخه 22 و LISREL نسخه 8.8 و با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی، شاخص‌های برازش، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، AVE، MSV و ASV انجام شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که بارهای عاملی اغلب گویه‌ها در دامنه قابل قبول قرار داشت و تمامی گویه‌های حفظ‌شده دارای آماره t بیشتر از 1.96 بودند. دو گویه با بارهای عاملی 0.30 و 0.35 حذف شدند. شاخص‌های برازش مدل شامل χ²/df=2.63، RMSEA=0.072، RMR=0.081، NFI=0.92، NNFI=0.92، CFI=0.93، IFI=0.93، GFI=0.84 و AGFI=0.81 بود. ضرایب آلفای کرونباخ بین 0.700 تا 0.870، پایایی ترکیبی بین 0.700 تا 0.917 و AVE بین 0.517 تا 0.652 قرار داشت. همچنین مقادیر MSV و ASV در همه ابعاد کمتر از AVE بود و روایی همگرا و واگرا تأیید شد. نتایج نشان داد که چارچوب نهایی شاخص‌های کلیدی عملکرد در سازمان‌های دولتی پروژه‌محور از ساختار عاملی، پایایی و روایی مطلوبی برخوردار است و هشت بعد نرخ تکمیل پروژه، انحراف از بودجه، رضایت ذی‌نفعان، تأثیر اجتماعی/اقتصادی، کاهش زمان انتظار، کاهش اتلاف منابع، بهبود مستمر و یادگیری و ارزش‌آفرینی برای ذی‌نفعان می‌توانند مبنایی معتبر برای استقرار نظام ارزیابی عملکرد مبتنی بر رویکرد ناب باشند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Aladaileh, M. J., Aladayleh, K. J., Lahuerta-Otero, E., & Cordero-Gutiérrez, R. (2024). Leveraging lean and green supply chain practices for sustainable supply chain performance: The moderating role of environmental orientation. Engineering Management in Production and Services, 16(3), 75-97. https://doi.org/10.2478/emj-2024-0025

Alalawin, A. (2022). Aligning key performance indicators with lean management in the service sector: A case study for a Jordanian telecommunication company. Cogent Engineering, 9(1), 2124940. https://doi.org/10.1080/23311916.2022.2124940

Asgarnezhad Nouri, B., Saebnia, S., & Fouladi, E. (2020). The effects of lean and agile supply chain strategies on supply chain responsiveness and firm performance: The mediating roles of postponement and strategic supplier partnerships. Industrial Management Perspective, 10(4), 65-89.

Bakhshi, E., Kalantari, R., & Salimi, N. (2017). Job performance and its determinants among employees of health and treatment centers in Eslamabad-e Gharb County based on the ACHIEVE model in 2015–2016. Journal of Arak University of Medical Sciences, 20(2), 1-9.

Cruz Villazón, C., Sastoque Pinilla, L., Otegi Olaso, J. R., Toledo Gandarias, N., & López de Lacalle, N. (2020). Identification of key performance indicators in project-based organisations through the lean approach. Sustainability, 12(15), 5977. https://doi.org/10.3390/su12155977

Dahinine, B., Laghouag, A., Bensahel, W., Alsolamy, M., & Guendouz, T. (2024). Evaluating performance measurement metrics for lean and agile supply chain strategies in large enterprises. Sustainability, 16(6), 2586. https://doi.org/10.3390/su16062586

Ferdousfar, M. (2021). Job performance and its determinants. Sanjesh va Danesh.

García-Buendía, N., Moyano-Fuentes, J., Maqueira-Marín, J. M., Romano, P., & Molinaro, M. (2025). Strategic supplier performance in a competitive landscape: Enhancing organizational performance through lean supply chain management. BRQ Business Research Quarterly, 28(2), 474-490. https://doi.org/10.1177/23409444231210566

Gavrea, C., Ilies, L., & Stegerean, R. (2011). Determinants of organizational performance: The case of Romania. Management & Marketing, 6(2), 285-300.

Jahangiri, A., & Abbaspour Tehranifard, H. (2017). The effect of talent management on job performance: The mediating roles of work effort and job satisfaction. Management and Development Process, 30(9), 29-50.

Jan Nesar Ahmadi, H., & Ghaderi Torbati, H. (2023). Examining organizational culture dimensions in financial organizations: Caspian Credit Institution based on a lean approach. Organization and Management Research, 2(3), 430-443.

Khalaj, T. (2014). Job performance assessment.

Rahimnia, F., Mortazavi, S., & Delaram, T. (2011). The effect of cultural intelligence on task performance among Eghtesad Novin Bank managers in Tehran Province. Tomorrow's Management, 8(22), 96-112.

Razmjooei, S. (2021). Prioritizing factors affecting lean supply chain management in organizations using a multicriteria decision-making approach. Management and Entrepreneurship Studies, 35(2), 217-238.

Salimi, S., & Asgharinejad, S. (2021). The effect of performance appraisal on improving job performance: The mediating role of primary school teachers' empowerment. Innovations in Educational Management, 16(4), 28-40.

Shamsoddini, A., & Bahraini, K. (2023). The effect of lean and agile supply chain strategies on Zarrin Ghazal Company's performance success in Shiraz: The mediating role of product innovation. Management Science Research in Industry, 2(19).

Toutian Esfahani, S., Khodayari, F., & Azizi, Y. (2018). Identifying social factors affecting employees' organizational performance at Islamic Azad University's East Tehran Branch using the analytic hierarchy process (AHP). Social Psychology, 5(46), 37-46.